ओवाळू ग माये विठ्ठल सबाह्य साजिरा।
राईरखुमाबाई सत्यभामेच्या वरा॥
कनकाचे पर्येळी उजळोनी आरती।
रत्नदीपशोभा कैशा प्रकाशल्या ज्योती॥
मंडित चतुर्भुज कानीं शोभत कुंडले।
श्रीमुखाची शोभा पाहतां तेज फांकले॥
वैजयंती माळ गळा शोभे स्यमंत।
शङ्खचक्रगदापद्म आयुधें शोभत॥
सांवळा सुंदर जैसा कर्दळीचा गाभा।
चरणीईंचीं नूपुरें वांक्या गाजती नभा॥
ओवाळीता मन माझें ठाकलें ठायी।
समाधिस्थसमान तुकया लागला पायी॥
॥ इति संपूर्णंम् ॥
राईरखुमाबाई सत्यभामेच्या वरा॥
कनकाचे पर्येळी उजळोनी आरती।
रत्नदीपशोभा कैशा प्रकाशल्या ज्योती॥
मंडित चतुर्भुज कानीं शोभत कुंडले।
श्रीमुखाची शोभा पाहतां तेज फांकले॥
वैजयंती माळ गळा शोभे स्यमंत।
शङ्खचक्रगदापद्म आयुधें शोभत॥
सांवळा सुंदर जैसा कर्दळीचा गाभा।
चरणीईंचीं नूपुरें वांक्या गाजती नभा॥
ओवाळीता मन माझें ठाकलें ठायी।
समाधिस्थसमान तुकया लागला पायी॥
॥ इति संपूर्णंम् ॥
Ovalu ga maye vitthal sabahya sajira,
Rai-rakhumabai satyabhamechya vara. ||
Kanakache paryeli ujaloni aarti,
Ratnadip-shobha kaisha prakashalya jyoti. ||
Mandit chaturbhuj kanin shobhat kundale,
Shrimukhachi shobha pahatan tej fankale. ||
Vaijayanti maal gala shobhe syamant,
Shankha-chakra-gada-padma aayudhen shobhat. ||
Sanvala sundar jaisa kardalicha gabha,
Charanichi nupure vankya gajati nabha. ||
Ovalita man majhe thakale thayi,
Samadhistha-saman tukaya lagala payi. ||
॥ Iti Sampurnam ॥
Rai-rakhumabai satyabhamechya vara. ||
Kanakache paryeli ujaloni aarti,
Ratnadip-shobha kaisha prakashalya jyoti. ||
Mandit chaturbhuj kanin shobhat kundale,
Shrimukhachi shobha pahatan tej fankale. ||
Vaijayanti maal gala shobhe syamant,
Shankha-chakra-gada-padma aayudhen shobhat. ||
Sanvala sundar jaisa kardalicha gabha,
Charanichi nupure vankya gajati nabha. ||
Ovalita man majhe thakale thayi,
Samadhistha-saman tukaya lagala payi. ||
॥ Iti Sampurnam ॥
आरतीचे महत्त्व
"ओवाळू ग माये विठ्ठल सबाह्य साजिरा" ही आरती संत तुकाराम महाराजांनी रचलेली आहे. यात विठ्ठलाच्या सगुण, सुंदर रूपाचे वर्णन केले आहे. ही आरती भक्तांना विठ्ठलाच्या प्रेमात तल्लीन करते आणि मानसिक शांती प्रदान करते.
आरतीचे मुख्य भाव
- सबाह्य साजिरा (Beautiful Inside Out): "ओवाळू ग माये विठ्ठल सबाह्य साजिरा" - विठ्ठल आतून आणि बाहेरून अत्यंत सुंदर आणि साजिरा आहे.
- कर्दळीचा गाभा (Core of Banana Stem): "सांवळा सुंदर जैसा कर्दळीचा गाभा" - विठ्ठलाचे रूप केळीच्या गाभ्याप्रमाणे कोमल आणि पवित्र आहे.
- समाधिस्थ अवस्था (State of Samadhi): "समाधिस्थसमान तुकया लागला पायी" - आरती ओवाळताना संत तुकाराम महाराज समाधिस्थ होऊन विठ्ठलाच्या चरणी लीन झाले आहेत.
गायन विधी आणि प्रसंग
- प्रसंग (Occasion): ही आरती दररोजच्या पूजेत, तसेच एकादशी आणि वारकरी भजनाच्या वेळी गायली जाते.
- विधी (Method): पंचारती ओवाळून, टाळ-मृदंगाच्या गजरात आणि भक्तीभावाने ही आरती म्हणावी.
