श्रीकिरातवाराहीस्तोत्रम्

अस्य श्रीकिरातवाराहीस्तोत्रमहामन्त्रस्य
दूर्वासो भगवान् ऋषिः । अनुष्टुप् छन्दः ।
श्री किरातवाराही मुद्रारूपिणी देवता ।
हुं बीजं रं शक्तिः क्लीं कीलकं मम सर्वशत्रुक्षयार्थं
श्रीकिरातवाराहीस्तोत्रजपे विनियोगः ॥
उग्ररूपां महादेवीं शत्रुनाशनतत्पराम् ।
क्रूरां किरातवाराहीं वन्देऽहं कार्यसिद्धये ॥ १॥
स्वापहीनां मदालस्यामप्रमत्तामतामसीम् ।
दंष्ट्राकरालवदनां विकृतास्यां महारवाम् ॥ २॥
ऊर्ध्वकेशीमुग्रधरां सोमसूर्याग्निलोचनाम् ।
लोचनाग्निस्फुलिङ्गाद्यैर्भस्मीकृत्वाजगत्त्रयम् ॥ ३॥
जगत्त्रयं मोदयन्तीमट्टहासैर्मुहुर्मुहुः ।
खड्गं च मुसलं चैव पाशं शोणितपात्रकम् ॥ ४॥
दधतीं पञ्चशाखैः स्वैः स्वर्णाभरणभूषिताम् ।
गुञ्जामालां शङ्खमालां नानारत्नविभूषिताम् ॥ ५॥
वैरिपत्नीकण्ठसूत्रच्छेदनक्षुररूपिणीम् ।
क्रोधोद्धतां प्रजाहन्तृ क्षुरिके वस्थितां सदा ॥ ६॥
जितरम्भोरुयुगलां रिपुसंहारताण्डवीम् ।
रुद्रशक्तिं परां व्यक्तामीश्वरीं परदेवताम् ॥ ७॥
विभज्य कण्ठदंष्ट्राभ्यां पिबन्तीमसृजं रिपोः ।
गोकण्ठमिव शार्दूलो गजकण्ठं यथा हरिः ॥ ८॥
कपोतायाश्च वाराही पतत्यशनया रिपौ ।
सर्वशत्रुं च शुष्यन्ती कम्पन्ती सर्वव्याधयः ॥ ९॥
विधिविष्णुशिवेन्द्राद्या मृत्युभीतिपरायणाः ।
एवं जगत्त्रयक्षोभकारकक्रोधसंयुताम् ॥ १०॥
साधकानां पुरः स्थित्वा प्रवदन्तीं मुहुर्मुहुः ।
प्रचरन्तीं भक्षयामि तपस्साधकते रिपून् ॥ ११॥
तेपि यानो ब्रह्मजिह्वा शत्रुमारणतत्पराम् ।
त्वगसृङ्मांसमेदोस्थिमज्जाशुक्लानि सर्वदा ॥ १२॥
भक्षयन्तीं भक्तशत्रो रचिरात्प्राणहारिणीम् ।
एवंविधां महादेवीं याचेहं शत्रुपीडनम् ॥ १३॥
शत्रुनाशनरूपाणि कर्माणि कुरु पञ्चमि ।
सर्वशत्रुविनाशार्थं त्वामहं शरणं गतः ॥ १४॥
तस्मादवश्यं शत्रूणां वाराहि कुरु नाशनम् ।
पातुमिच्छामि वाराहि देवि त्वं रिपुकर्मतः ॥ १५॥
मारयाशु महादेवी तत्कथां तेन कर्मणा ।
आपदशत्रुभूताया ग्रहोत्था राजकाश्च याः ॥ १६॥
नानाविधाश्च वाराहि स्तम्भयाशु निरन्तरम् ।
शत्रुग्रामगृहान्देशान्राष्ट्रान्यपि च सर्वदा ॥ १७॥
उच्चाटयाशु वाराहि वृकवत्प्रमथाशु तान् ।
अमुकामुकसंज्ञांश्च शत्रूणां च परस्परम् ॥ १८॥
विद्वेषय महादेवि कुर्वन्तं मे प्रयोजनम् ।
यथा नश्यन्ति रिपवस्तथा विद्वेषणं कuru ॥ १९॥
यस्मिन् काले रिपुस्तम्भं भक्षणाय समर्पितम् ।
इदानीमेव वाराहि भुङ्क्ष्वेदं कालमृत्युवत् ॥ २०॥
मां दृष्ट्वा ये जना नित्यं विद्वेषन्ति हसन्ति च ।
दूषयन्ति च निन्दन्ति वाराह्येतान् प्रमारय ॥ २१॥
हन्तु ते मुसलः शत्रून् अशनेः पतनादिव ।
शत्रुदेहान् हलं तीक्ष्णं करोतु शकलीकृतान् ॥ २२॥
हन्तु गात्राणि शत्रूणां दंष्ट्रा वाराहि ते शुभे ।
सिंहदंष्ट्रैः पादनखैर्हत्वा शत्रून् सुदुस्सहान् ॥ २३॥
पादैर्निपीड्य शत्रूणां गात्राणि महिषो यथा ।
तांस्ताडयन्ती शृङ्गाभ्यां रिपुं नाशय मेधुना ॥ २४॥
किमुक्तैर्बहुभिर्वाक्यैरचिराच्छत्रुनाशनम् ।
कुरु वश्यं कुरु कुरु वाराहि भक्तवत्सले ॥ २५॥
एतत्किरातवाराह्यं स्तोत्रमापन्निवारणम् ।
मारकं सर्वशत्रूणां सर्वाभीष्टफलप्रदम् ॥ २६॥
त्रिसन्ध्यं पठते यस्तु स्तोत्रोक्त फलमश्नुते ।
मुसलेनाथ शत्रूंश्च मारयन्ति स्मरन्ति ये ॥ २७॥
तार्क्ष्यारूढां सुवर्णाभां जपेत्तेषां न संशयः ।
अचिराद्दुस्तरं साध्यं हस्तेनाकृष्य दीयते ॥ २८॥
एवं ध्यायेज्जपेद्देवीमाकर्षणफलं लभेत् ।
अश्वारूढां रक्तवर्णां रक्तवस्त्राद्यलङ्कृताम् ॥ २९॥
एवं ध्यायेज्जपेद्देवीं जनवश्यमाप्नुयात् ।
दंष्ट्राधृतभुजां नित्यं प्राणवायुं प्रयच्छति ॥ ३०॥
दूर्वास्यां संस्मरेद्देवीं भूलाभं याति बुद्धिमान् ।
सकलेष्टार्थदा देवी साधकस्तत्र दुर्लभः ॥ ३१॥
इति श्रीकिरातवाराहीस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।
दूर्वासो भगवान् ऋषिः । अनुष्टुप् छन्दः ।
श्री किरातवाराही मुद्रारूपिणी देवता ।
हुं बीजं रं शक्तिः क्लीं कीलकं मम सर्वशत्रुक्षयार्थं
श्रीकिरातवाराहीस्तोत्रजपे विनियोगः ॥
उग्ररूपां महादेवीं शत्रुनाशनतत्पराम् ।
क्रूरां किरातवाराहीं वन्देऽहं कार्यसिद्धये ॥ १॥
स्वापहीनां मदालस्यामप्रमत्तामतामसीम् ।
दंष्ट्राकरालवदनां विकृतास्यां महारवाम् ॥ २॥
ऊर्ध्वकेशीमुग्रधरां सोमसूर्याग्निलोचनाम् ।
लोचनाग्निस्फुलिङ्गाद्यैर्भस्मीकृत्वाजगत्त्रयम् ॥ ३॥
जगत्त्रयं मोदयन्तीमट्टहासैर्मुहुर्मुहुः ।
खड्गं च मुसलं चैव पाशं शोणितपात्रकम् ॥ ४॥
दधतीं पञ्चशाखैः स्वैः स्वर्णाभरणभूषिताम् ।
गुञ्जामालां शङ्खमालां नानारत्नविभूषिताम् ॥ ५॥
वैरिपत्नीकण्ठसूत्रच्छेदनक्षुररूपिणीम् ।
क्रोधोद्धतां प्रजाहन्तृ क्षुरिके वस्थितां सदा ॥ ६॥
जितरम्भोरुयुगलां रिपुसंहारताण्डवीम् ।
रुद्रशक्तिं परां व्यक्तामीश्वरीं परदेवताम् ॥ ७॥
विभज्य कण्ठदंष्ट्राभ्यां पिबन्तीमसृजं रिपोः ।
गोकण्ठमिव शार्दूलो गजकण्ठं यथा हरिः ॥ ८॥
कपोतायाश्च वाराही पतत्यशनया रिपौ ।
सर्वशत्रुं च शुष्यन्ती कम्पन्ती सर्वव्याधयः ॥ ९॥
विधिविष्णुशिवेन्द्राद्या मृत्युभीतिपरायणाः ।
एवं जगत्त्रयक्षोभकारकक्रोधसंयुताम् ॥ १०॥
साधकानां पुरः स्थित्वा प्रवदन्तीं मुहुर्मुहुः ।
प्रचरन्तीं भक्षयामि तपस्साधकते रिपून् ॥ ११॥
तेपि यानो ब्रह्मजिह्वा शत्रुमारणतत्पराम् ।
त्वगसृङ्मांसमेदोस्थिमज्जाशुक्लानि सर्वदा ॥ १२॥
भक्षयन्तीं भक्तशत्रो रचिरात्प्राणहारिणीम् ।
एवंविधां महादेवीं याचेहं शत्रुपीडनम् ॥ १३॥
शत्रुनाशनरूपाणि कर्माणि कुरु पञ्चमि ।
सर्वशत्रुविनाशार्थं त्वामहं शरणं गतः ॥ १४॥
तस्मादवश्यं शत्रूणां वाराहि कुरु नाशनम् ।
पातुमिच्छामि वाराहि देवि त्वं रिपुकर्मतः ॥ १५॥
मारयाशु महादेवी तत्कथां तेन कर्मणा ।
आपदशत्रुभूताया ग्रहोत्था राजकाश्च याः ॥ १६॥
नानाविधाश्च वाराहि स्तम्भयाशु निरन्तरम् ।
शत्रुग्रामगृहान्देशान्राष्ट्रान्यपि च सर्वदा ॥ १७॥
उच्चाटयाशु वाराहि वृकवत्प्रमथाशु तान् ।
अमुकामुकसंज्ञांश्च शत्रूणां च परस्परम् ॥ १८॥
विद्वेषय महादेवि कुर्वन्तं मे प्रयोजनम् ।
यथा नश्यन्ति रिपवस्तथा विद्वेषणं कuru ॥ १९॥
यस्मिन् काले रिपुस्तम्भं भक्षणाय समर्पितम् ।
इदानीमेव वाराहि भुङ्क्ष्वेदं कालमृत्युवत् ॥ २०॥
मां दृष्ट्वा ये जना नित्यं विद्वेषन्ति हसन्ति च ।
दूषयन्ति च निन्दन्ति वाराह्येतान् प्रमारय ॥ २१॥
हन्तु ते मुसलः शत्रून् अशनेः पतनादिव ।
शत्रुदेहान् हलं तीक्ष्णं करोतु शकलीकृतान् ॥ २२॥
हन्तु गात्राणि शत्रूणां दंष्ट्रा वाराहि ते शुभे ।
सिंहदंष्ट्रैः पादनखैर्हत्वा शत्रून् सुदुस्सहान् ॥ २३॥
पादैर्निपीड्य शत्रूणां गात्राणि महिषो यथा ।
तांस्ताडयन्ती शृङ्गाभ्यां रिपुं नाशय मेधुना ॥ २४॥
किमुक्तैर्बहुभिर्वाक्यैरचिराच्छत्रुनाशनम् ।
कुरु वश्यं कुरु कुरु वाराहि भक्तवत्सले ॥ २५॥
एतत्किरातवाराह्यं स्तोत्रमापन्निवारणम् ।
मारकं सर्वशत्रूणां सर्वाभीष्टफलप्रदम् ॥ २६॥
त्रिसन्ध्यं पठते यस्तु स्तोत्रोक्त फलमश्नुते ।
मुसलेनाथ शत्रूंश्च मारयन्ति स्मरन्ति ये ॥ २७॥
तार्क्ष्यारूढां सुवर्णाभां जपेत्तेषां न संशयः ।
अचिराद्दुस्तरं साध्यं हस्तेनाकृष्य दीयते ॥ २८॥
एवं ध्यायेज्जपेद्देवीमाकर्षणफलं लभेत् ।
अश्वारूढां रक्तवर्णां रक्तवस्त्राद्यलङ्कृताम् ॥ २९॥
एवं ध्यायेज्जपेद्देवीं जनवश्यमाप्नुयात् ।
दंष्ट्राधृतभुजां नित्यं प्राणवायुं प्रयच्छति ॥ ३०॥
दूर्वास्यां संस्मरेद्देवीं भूलाभं याति बुद्धिमान् ।
सकलेष्टार्थदा देवी साधकस्तत्र दुर्लभः ॥ ३१॥
इति श्रीकिरातवाराहीस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।
संलिखित ग्रंथ पढ़ें
इस स्तोत्र का विशिष्ट महत्व
श्रीकिरातवाराहीस्तोत्रम् एक अत्यंत उग्र, गोपनीय और शक्तिशाली तांत्रोक्त स्तोत्र (Tantric Hymn) है, जिसकी रचना का श्रेय महान और तेजस्वी महर्षि दुर्वासा (Maharishi Durvasa) को दिया जाता है। इस स्तोत्र में देवी वाराही के 'किरात' स्वरूप का आह्वान किया गया है। 'किरात' का अर्थ है 'शिकारी'। यह देवी का वह प्रचंड रूप है जो एक शिकारी की तरह अपने लक्ष्य (शत्रु) पर अचूक निशाना साधती है और उसका समूल नाश कर देती है। यह स्तुति सामान्य प्रार्थना न होकर, एक आदेशात्मक शैली में है, जिसमें भक्त देवी से सीधे अपने शत्रुओं का स्तंभन, विद्वेषण, उच्चाटन और मारण करने की याचना करता है। इसकी शक्ति और उग्रता के कारण इसे अत्यंत सावधानीपूर्वक और केवल सद्गुरु के मार्गदर्शन में ही प्रयोग किया जाना चाहिए।
स्तोत्र के प्रमुख भाव और लाभ (फलश्रुति पर आधारित)
इस स्तोत्र की फलश्रुति इसके पाठ से प्राप्त होने वाले अचूक और तीव्र लाभों का वर्णन करती है:
- सर्वशत्रु विनाश (Complete Annihilation of All Enemies): स्तोत्र को "मारकं सर्वशत्रूणां" कहा गया है, जिसका अर्थ है यह सभी प्रकार के शत्रुओं का नाश करने वाला है। इसमें "स्तम्भनं कुरु शत्रूणां", "उच्चाटयाशु", "विद्वेषय" और "मारयाशु" जैसे सीधे आदेश हैं, जो इसे शत्रु संहार (destruction of enemies) के लिए अत्यंत प्रभावी बनाते हैं।
- समस्त आपदाओं का निवारण (Removal of All Calamities): इसे "आपन्निवारणम्" कहा गया है, जो दर्शाता है कि यह ग्रह दोष, राजकीय संकट ("राजकाश्च"), और अन्य नाना प्रकार की आपदाओं का निवारण करता है।
- सर्व-मनोकामना पूर्ति (Fulfillment of All Desires): यह स्तोत्र "सर्वाभीष्टफलप्रदम्" है। जो साधक त्रिकाल संध्या में इसका पाठ करता है, वह स्तोत्र में वर्णित सभी फलों को प्राप्त करता है।
- विभिन्न सिद्धियों की प्राप्ति (Attainment of Various Siddhis): फलश्रुति के अनुसार, देवी के विभिन्न स्वरूपों का ध्यान कर जप करने से अलग-अलग सिद्धियां प्राप्त होती हैं, जैसे गरुड़ पर आरूढ़ रूप का ध्यान करने से आकर्षण सिद्धि, अश्व पर आरूढ़ रक्तवर्णी रूप का ध्यान करने से जन-वशीकरण, और दंष्ट्रा पर पृथ्वी को धारण किये रूप का ध्यान करने से भूमि-लाभ (gain of land) होता है।
पाठ करने की विधि और विशेष अवसर
- यह एक अत्यंत उग्र (Ugra) और तांत्रिक स्तोत्र है, इसका पाठ बिना गुरु के मार्गदर्शन के या केवल मनोरंजन के लिए कदापि नहीं करना चाहिए।
- पाठ से पहले स्तोत्र में दिए गए विनियोग का संकल्प लेना अनिवार्य है। यह पाठ की ऊर्जा को सही दिशा में केंद्रित करता है।
- इसकी साधना के लिए रात्रि का समय, विशेषकर अमावस्या या कृष्ण पक्ष की अष्टमी, उपयुक्त माना जाता है। गुप्त नवरात्रि भी इसकी साधना के लिए उत्तम है।
- साधक को लाल या काले वस्त्र धारण कर, देवी के उग्र स्वरूप का ध्यान करते हुए पूर्ण एकाग्रता से इसका पाठ करना चाहिए।
- साधना केवल तभी करनी चाहिए जब शत्रु द्वारा जीवन पर गंभीर संकट उत्पन्न हो गया हो और कोई अन्य उपाय शेष न हो। इसका दुरुपयोग साधक के लिए हानिकारक हो सकता है।