गङ्गासहस्रनामस्तोत्रम्

पार्वत्युवाच -
देव देव महादेव भक्तानां प्रीतिवर्धन ।
कानि नामानि प्रोक्तानि तेन राज्ञा महात्मना ॥ १॥
सहस्रनाम गङ्गायाः स्तोत्रं परमदुर्लभम् ।
वद मे देवशार्दूल भक्तास्मि सततं प्रिया ॥ २॥

ईश्वर उवाच -
साधु साधु महादेवि पृष्टं नामामृतं त्वया ।
गुह्याद्गुह्यतरं स्तोत्रं प्रवक्ष्यामि समासतः ॥ ३॥
यस्य स्मरणमात्रेण नरो वै शिवतां व्रजेत् ।
पठनाल्लिखनाच्चैव पूजनात् किं न जायते ॥ ४॥
श्लोकमेकं पठित्वापि गङ्गायाः शतयोजने ।
गङ्गास्नानफलं सद्यः प्राप्नुयान्नात्र संशयः ॥ ५॥
सहस्रनामस्तोत्रस्य भगीरथऋषिर्मतः ।
छन्दोऽनुष्टुप् तथा ख्यातं गङ्गा वै देवता मता ॥ ६॥
सर्वतः पापनाशार्थं सर्वकामार्थसिद्धये ।
अक्षयस्वर्गकामाय विनियोगः प्रकीर्तितः ॥ ७॥

ॐ गङ्गा सरिद्वरा विष्णुपादाम्बुजजनिः परा ।
शिवशेखरसंवासा ब्रह्मणः कलशस्थिता ॥ ८॥
आकाशगामिनी भद्रा चतुरात्मा प्रवाहिनी ।
ब्रह्मरन्ध्रसमुद्भूता ब्रह्मरन्ध्रनिवासिनी ॥ ९॥
ब्रह्मरन्ध्रधरा देवी सर्वकामार्थदायिनी ।
ब्रह्माण्डभेदनपरा परब्रह्मधरा परा ॥ १०॥
द्रवरूपधरा चैव शिवसङ्गमदायिनी ।
मुक्तिदा भुक्तिदानङ्गा शत्रुदावानलात्मिका ॥ ११॥
अनङ्गाङ्गी त्रिमूर्तिश्च ब्रह्माणी कमला स्थिता ।
सरस्वती च सावित्री जयसेना जयात्मिका ॥ १२॥
जयभद्रा वैष्णवी च चिच्छक्तिः परमेश्वरी ।
त्रयी वेदवदान्या च मेदिनी भेदिनी घरा ॥ १३॥
वेदमूर्तिस्त्रिमूर्तिश्च देवमूर्तिर्दयापरा ।
दामिनी दामिनीवासा कुलिशा कुलिशप्रिया ॥ १४॥
कुलिशाङ्गी कुलाङ्गी च कुलनाथकुटुम्बिनी ।
कुलीना सुभगा भाग्या भाग्यगम्या यशोमती ॥ १५॥
कला कलाधरधरा कलाधरशतप्रिया ।
षोडशी षोडशाराध्या षोढान्याससहायिनी ॥ १६॥
षोढा समासविलया षोढाङ्गी कालरूपिणी ।
कालिका मुण्डमाला च कालानां शतनाशिनी ॥ १७॥
कालाङ्गी कालनिलया काला कालेश्वरी वरा ।
शैवी माया शिवा रुण्डा चण्डमुण्ड विनाशिनी ॥ १८॥
चण्डाट्टहासा दुर्गम्या चण्डानां प्रीतिवर्द्धिनी ।
चण्डेश्वरी महाप्राज्ञा प्रसाधीः सिद्धिदायिनी ॥ १९॥
लक्षलाभस्य जननी शतलाभा सुरेश्वरी ।
कौमारी शक्तिरुद्दिष्टा क्रौचदैत्यविनाशिनी ॥ २०॥
तारकासुरहन्त्री च तारकामयगामिनी ।
तारकस्य पराशक्तिस्तारकाणां पतिप्रिया ॥ २१॥
तारकेशपरा ज्योत्स्ना तारेशशतरूपिणी ।
नारायणी दयासिन्धुः सिन्धूत्तरनिवासिनी ॥ २२॥
सिन्धुश्रेष्ठतमा भार्या रत्नदा रत्नहारिणी ।
जलन्धरस्य जननी जलन्धरविरूपिणी ॥ २३॥
काममाता च कामघ्नी रतिरूपा शतप्रिया ।
भीष्ममाता महाभीष्मा भीष्माणां प्रीतिवर्द्धिनी ॥ २४॥
ज्वाला कराली तुङ्गेशी तुङ्गशेखरवासिनी ।
तुङ्गेश्वरसहाया वदर्याश्रमवासिनी ॥ २५॥
श्रीक्षेत्रनिलया चैव द्वारस्था द्वारपालिनी ।
जाह्नवी जह्नुतनया नागालयनिवासिनी ॥ २६॥
नागानां जननी चैव नागप्रीतिविवर्द्धिनी ।
नागेश्वरसहाया च कैलासनिलया तथा ॥ २७॥
महाप्रभा वरेण्या च वेदमाता विलासिनी ।
हरसङ्गरता चैव हरिपादविनिःसृता ॥ २८॥
अदितिश्च दितिश्चैव कद्रू च विनता तथा ।
सुरसा चाग्निभार्या च रत्नगर्भा विभावरी ॥ २९॥
शारदी वै चन्द्रकला नलकूबरसेविता ।
अरिष्टनेमिदुहिता नहुषाङ्गणवासिनी ॥ ३०॥
शन्तनोर्गुहिणी भव्या वसुमाता कृशोदरी ।
मत्स्योदरी सुराराध्या सुराणां प्रीतिदायिनी ॥ ३१॥
यमुना चन्द्रभागा च शतद्रूः सरयूस्तथा ।
सरस्वती शुभामोदा नन्दनाद्रिनिवासिनी ॥ ३२॥
नन्दप्रियाङ्गनिलया देवतीर्थनिवासिनी ।
रुद्राणी रुद्रसावित्री महाभैरवनादिनी ॥ ३३॥
भैरवी भाषणवरा भृगुतुङ्गनिवासिनी ।
केदारशिखरावासा महावलयवासिनी ॥ ३४॥
तुङ्गभद्रा सुषेणा च मान्धातृजयदायिनी ।
भूतभव्यपरा शर्वाखर्ववर्गा नृपेश्वरी ॥ ३५॥
भविष्यज्ञानदा भूतज्ञानदा वर्तमानदा ।
शुक्रस्य जननी सौम्या व्यासमाता सुरेश्वरी ॥ ३६॥
धारापानधरा धीरा धैर्यदा शुभदायिनी ।
कङ्कणा कङ्कणप्रख्या शुभकङ्कणदायिनी ॥ ३७॥
कङ्कणैः पातकहरा प्रबला शत्रुनाशिनी ।
स्मरतां मुक्तिदा भुक्तिरूपा रूपविवर्जिता ॥ ३८॥
देवानीका देवसेव्या सेवारूपफलामला ।
कृत्तिका कार्तिकावासा कार्तिकस्नानदायिनी ॥ ३९॥
पुष्करा पुष्करावासा पुष्पप्रचयसुन्दरी ।
मुनिसेव्या मुनिर्मेना मानवाकारधारिणी ॥ ४०॥
मैनाकशिखरावासा काशीपुरनिवासिनी ।
महाप्रयागनिलया तीर्थराजप्रसाधिनी ॥ ४१॥
अक्षया क्षयरूपा संसारक्षयकारिणी ।
मृगशीर्षधरा मार्गशीर्षस्नानफलप्रदा ॥ ४२॥
पुष्यनक्षत्ररूपा च पौषेऽतीवफलप्रदा ।
माघी मघायुता माध्या माघस्नाननिवासिनी ॥ ४३॥
श्री पञ्चमी श्रियोरूपा षष्टिचारण्यसंज्ञिता ।
अचला निश्चला जम्बूर्जम्बूद्वीपसहायिनी ॥ ४४॥
भीष्माष्टमी भीष्मगर्भा भीष्मपञ्चकसेविता ।
एकादशी द्वादशी च पुण्यापुण्यसहायिनी ॥ ४५॥
पुण्यदा पुण्यनिलया पुण्याङ्गी चारुवाहिनी ।
फाल्गुनी फाल्गुने सेव्या होलिका गन्धरूपिणी ॥ ४६॥
हुताशनी मह देवी सन्तुष्टा भस्मधारिणी ।
वसन्तर्तुसुसेव्या च वसन्तोत्सवदायिनी ॥ ४७॥
चैत्री चित्रा पुष्पगणरूपा गणेश्वरी ।
मकरन्दस्वरूपा च मकरन्दनिवासिनी ॥ ४८॥
चैत्रशुक्लप्रतिपदा वर्षारम्भकरा शुभा ।
माधवी माधवागारा माधवप्रीतिदायिनी ॥ ४९॥
विशाखा वेणुपापघ्न्नी वैशाखी भानुसप्तमी ।
वैशाखस्नानशुभदा पिण्डाकरनिवासिनी ॥ ५०॥
तथाक्षयतृतीया च सक्तुदानशुभप्रदा ।
प्रपापुण्यप्रदा चैव नित्यस्नानवशीकृता ॥ ५१॥
ज्येष्ठा ज्येष्ठस्य महता दशपापप्रणाशिनी ।
निर्जला रूपिणी चैव तथानलशया मता ॥ ५२॥
आषाढी चारुसर्वाङ्गी तथा हरिशयस्थिता ।
श्रावणी श्रवणानन्दा सर्वसौख्यप्रदायिनी ॥ ५३॥
भद्रा भाद्रपदे सेव्या जन्मा जन्माष्टमी तथा ।
दूर्वापूजनसन्तुष्टा बीजाङ्कुरनिवासिनी ॥ ५४॥
आश्विने सुतरां सेव्या पितृभक्तिप्रदायिनी ।
नवमी कृष्णपक्षस्य शुक्लपक्षस्य पूर्णिमा ॥ ५५॥
नवरात्रसहाया च कालरात्रिर्महाष्टमी ।
अश्विनी भौमवारस्य शतरूपा ह्ययोनिजा ॥ ५६॥
हरसेव्या हराङ्गी च हरमन्दिरगामिनी ।
प्रमोदा मोदसङ्कल्पा नानारूपा महोदरी ॥ ५७॥
महानन्दप्रदात्री च नानालङ्कारधारिणी ।
अलङ्कारप्रिया चैव नानातिथिसमाश्रया ॥ ५८॥
तिमिङ्गिलधरा स्वच्छा नानाग्रावविदारिणी ।
गण्डशैलवहा चैव कामदेवधराम्बरा ॥ ५९॥
सर्वतीर्थमयी सर्वदेवदानवरूपिणी ।
काशीप्रान्तवहा तुच्छप्रवाहा भारनाशिनी ॥ ६०॥
भरणी भारणाङ्गी च तथ्यातथ्यप्रिया सती ।
सतीनां प्रथमं गण्या गण्या सर्वमयी प्रभुः ॥ ६१॥
धीर्द्धारणावती सर्वजनस्य हृदि संस्थिता ।
स्थितिरूपा स्थितिधरा स्थिराङ्गी कमलप्रिया ॥ ६२॥
कुशोच्छिन्नतरा चैव दुर्वाङ्कुरविराजिता ।
तरङ्गिणी शैवलिनी तरङ्गशतसङ्कुला ॥ ६३॥
महाकच्छपनिलया कच्छपपृष्ठसंस्थिता ।
नानाजन्तुधरा प्रोक्ता नानाजन्तुविनाशिनी ॥ ६४॥
वर्षाकालतरा सौम्या वातकल्लोलकारिणी ।
तीरस्थशवसञ्च्छन्ना धन्यानां शववाहिनी ॥ ६५॥
तरङ्गशतशोभाढ्या तरङ्गशतमालिनी ।
स्वर्नारीकुचकुम्भस्य कुङ्कुमारुणसुन्दरी ॥ ६६॥
नानापुष्पोपहारा च सुखसम्पत्तिदायिनी ।
मन्दाकिनी सरिच्छ्रेष्ठा सर्वदेवविगाहिनी ॥ ६७॥
सर्वलोकमयी तन्द्रा तन्त्रशास्त्रविनोदिनी ।
तन्त्री तन्त्रस्थिता विद्या महादेवकुटुम्बिनी ॥ ६८॥
सर्वशास्त्रमयी नन्दा वासवेश्वरपालिनी ।
शची पुलोमजा तुङ्गा कश्यपस्य प्रिया मता ॥ ६९॥
सृष्टिः सृष्टिकृदाराध्या प्रलये कालरूपिणी ।
द्वादशादित्यसदृशी प्रभा त्रैलोक्यदीपिका ॥ ७०॥
त्रिलोकनिलया वेद्या रुद्ररूपाघमर्दिनी ।
मणिप्रचयसम्पूज्या मध्याह्नार्क निवासिनी ॥ ७१॥
प्रभातारुणसर्वाङ्गी सर्वकामप्रदायिनी ।
प्रातः सन्ध्या तथा प्रोक्ता सन्ध्या मध्याह्निकी मता ॥ ७२॥
सायं सन्ध्या तथा रात्रिसन्ध्या तिमिररूपिणी ।
निशीथतारका प्रख्या विद्युद्रूपा महोत्सवा ॥ ७३॥
दुःखानां च विहन्त्री च नाना दुःखनिवारिणी ।
विनोदिनी सुकल्लोला सागरस्वननिःस्वना ॥ ७४॥
गम्भीरावर्तशोभाढ्या गम्भीरगजगामिनी ।
नानापक्षिसमाकीर्णा जलकुक्कुटशोभिता ॥ ७ः५॥
जलजारुणसर्वाङ्गी शङ्खवत्कैरवाम्बरा ।
कुन्दश्वेता कुन्दभूषा श्वेताम्बरविराजिता ॥ ७६॥
राजहंसपरीवारा तटस्थद्रुमशोभिता ।
द्रुमाम्बरा द्रुमावासा वृहद्रुमविदारिणी ॥ ७७॥
पद्मलेखा पद्मसेव्या पद्मा पद्मजपूजिता ।
लक्ष्मी श्यामा वरारोहा वराङ्गी भुवनेश्वरी ॥ ७८॥
तारा श्रीदनिदा धन्या दानवानां विनाशिनी ।
छिन्नमस्ता च नक्षत्रा योगिनी योगसेविता ॥ ७९॥
योगगम्या योगिधरा योगिप्रीतिविवर्द्धिनी ।
योगमार्गरता साध्या साधकाभीष्टदायिनी ॥ ८०॥
सिद्धिदा सिद्धिसंसेव्या सिद्धिपूज्या सुरेश्वरी ।
साधिका साधना तुष्टा साधकानां प्रियङ्करी ॥ ८१॥
प्रद्युम्नस्यैव जननी प्रद्युम्नशतसुन्दरी ।
प्रद्युम्नाङ्गा सुप्रद्युम्ना वराभयकरा तथा ॥ ८२॥
वरदा वरसेव्या च वराङ्गी वरवर्णिनी ।
वनेचरगणाधीशा वनेचरजनप्रिया ॥ ८३॥
वनेचरान्दृशा हन्त्री वनेचरमनःप्रिया ।
सुखदा सुखसेव्या च सुभागा शतसंयुता ॥ ८४॥
बलभद्रसमाभासा बलभद्रप्रिया तथा ।
बलाराध्या बला वृष्टिर्बालानां प्रीतिवर्द्धिनी ॥ ८५॥
रामा रामप्रिया साध्वी सीतारामसुसेविता ।
रमणीया सुरम्याङ्गी तथा श्रीरमणप्रिया ॥ ८६॥
रेवती रैवते गम्या तथा रैवतवासिनी ।
रतिरूपधरा सुभ्रूर्नारदी नारदेरिता ॥ ८७॥
मृदङ्गशतसंवाद्या मृदङ्गशतपूजिता ।
पणवा पणवाकारा पणवेरितशब्दिका ॥ ८८॥
नानावादित्रकुशला वादित्रशतशोभिता ।
रससारा रसाकारा शतसारसशोभिता ॥ ८९॥
सन्धिः सन्धिस्वरूपा च सन्धिनिर्णयदीपिका ।
सन्धिस्वरूपदुर्गम्या स्वरसन्धिस्थिता प्रिया ॥ ९०॥
शब्दा शब्दस्वरूपा च शब्दशास्त्रप्रमोदिनी ।
युष्मदस्मत्स्वरूपा च कारका कारकप्रिया ॥ ९१॥
शब्दसन्धिस्वरूपा च तद्धितप्रत्यया परा ।
धातुवादरता चैव धातूनां सन्धिरूपिणी ॥ ९२॥
नैय्यायिकी तर्कविद्या तर्काराध्या सुतार्किका ।
चतुः प्रमाणगम्या च द्रव्यरूपा गुणेश्वरी ॥ ९३॥
कर्मज्ञा कर्मनिलया सामान्या समपूजिता ।
समवायस्थिता भावरूपा सर्वप्रियङ्करी ॥ ९४॥
पञ्चविंशतितत्त्वज्ञा मीमांसकरता तथा ।
मीमांसाशास्त्रनिरता तथा मीमांसकप्रिया ॥ ९५॥
मीमांसागम्यरूपा च कर्मब्रह्मप्रचोदिता ।
साङ्ख्या साङ्ख्यपरा सङ्ख्या साङ्ख्यसूत्रप्रमोदिनी ॥ ९६॥
प्रकृतिः पुरुषाकारा भिन्नाभिन्नस्वरूपिणी ।
स्पर्शिनी स्पर्शरूपा च स्पर्ध्या चुम्बकलोहवत् ॥ ९७॥
पातञ्जलिधरागम्या पतञ्जलिमुनिप्रिया ।
वेदान्तिनी वेदगम्या वेदान्तप्रतिपादिनी ॥ ९८॥
वेदान्तनिलया वेद्या वेदान्तिकजनप्रिया ।
अद्वैतरूपिणी चैव अद्वैतप्रविवादिनी ॥ ९९॥
अगम्याकाशरूपा च सर्वदेहस्वरूपिणी ।
वृथा सर्वप्रपञ्चा च संसारशतसङ्कुला ॥ १००॥
संसृतिर्मर्मनिरता धर्मनिष्ठा पुरावरा ।
धर्मिष्ठा धर्मनिरता धर्मशास्त्रप्रबोधिनी ॥ १०१॥
यज्ञीया यज्ञविद्या च यज्ञगम्या जनाधिपा ।
अश्वमेधादियज्ञानां जननी जानकीप्रिया ॥ १०२॥
यज्ञभूमिर्यज्ञदेवी यज्ञानां नाशकारिणी ।
यज्ञवाटस्थिता यज्ञा हविर्दात्री प्रभञ्जिनी ॥ १०३॥
वाय्वाहारा वायुसेव्या शीतवातमनोहरी ।
ललना सरला पूर्वा दक्षिणा वारुणी तथा ॥ १०४॥
कौबेरी च तथा शैवी आग्नेयी नैर्ঋती तथा ।
मारुती नन्दिनी चैव नन्दनारण्यवासिनी ॥ १०५॥
पातालनिलया सौम्या बोधी बुद्धकुलोद्भवा ।
राजनीतिर्दण्डनीतिस्त्रयीवार्तापरायणा ॥ १०६॥
स्वाहा स्वधा वषट्कारा ओङ्कारसदृशी च या ।
नारिकेलप्रिया खर्जूरप्रिया रोगविनाशिनी ॥ १०७॥
जगदाधाररूपा च रूपेणाप्रतिमा तथा ।
भद्रकालस्वरूपा च मधुकैटभनाशिनी ॥ १०८॥
योगमाया महामाया निद्रा तन्द्रा प्रवासिनी ।
नित्यानन्दस्वरूपा च सुधामात्रा त्रिधात्मिका ॥ १०९॥
निःप्रपञ्चा निराधारा खड्गचर्मधरा सरित् ।
वनौकसारा सवना अलका चामरावती ॥ ११०॥
भोगा भोगवती चैव यमसंयमनी कृपा ।
ईर्ष्यासूया तथा निन्दा तितिक्षा क्षान्तिरार्जवम् ॥ १११॥
दुर्गा दुर्गतमा दुर्गवासिनी वासवप्रिया ।
चन्द्रानना चन्द्रवती तथा त्रिपुरसुन्दरी ॥ ११२॥
त्रिपुरा त्रिपुरेशानी त्रिपुरेशी त्रिनेत्रका ।
त्रिपुरध्वंसिनी चित्रा नित्यक्लिन्ना भगेश्वरी ॥ ११३॥
शुभगा शुभगाराध्या भर्गपूजनतत्परा ।
सुवासिन्यर्चनप्रीता सुवासाः सुमनोहरा ॥ ११४॥
सुप्रकाशा निराबाधा शोभना शुम्भनाशिनी ।
रजोगुणविनिर्मुक्ता निर्मुक्ता मुक्तिदायिनी ॥ ११ः५॥
निःप्रकाशा निराधारा साधारा गुणसंयुता ।
गम्भीरवेदिनी सौरी तपनी तपनप्रिया ॥ ११६॥
अम्भोजिनी पुरारातिसेव्या तु सुरभिःस्वरा ।
नादिनी सुनदा नन्दी अम्बिका अम्बिकेश्वरी ॥ ११७॥
त्रिमार्गगा त्रिवलिनी त्रिजिह्वा त्रितयात्मिका ।
त्रिनन्दा त्रिप्रिया चैव अनसूया त्रिमालिनी ॥ ११८॥
त्रिपादिका त्रितन्त्री च तन्त्रशास्त्रप्रमोदिनी ।
मन्त्रज्ञा मन्त्रनिलया मन्त्रसाधनतत्परा ॥ ११९॥
मन्त्राणी मन्त्रसुभगा मन्त्रजाप्यजला विभुः ।
रक्तदन्ती रक्ततुण्डा रक्तबीजविनाशिनी ॥ १२०॥
रक्ताम्बरधरा रक्ता रक्ताक्षी रक्तवर्जिता ।
रक्ततृप्ता रक्तहरा रक्तस्य वृद्धिदायिनी ॥ १२१॥
हरिताभा हरिद्राभा हरिद्रागन्धपूजिता ।
हरिद्वारससम्पूज्या हरिद्राङ्गी हरित्स्थिता ॥ १२२॥
पीताम्बरधरानन्ता पीतगन्धसुवासिनी ।
कर्बुराङ्गी कर्बुरा च कर्बुराम्भःप्रपूजिता ॥ १२३॥
कनकाभा श्यामरूपा कामरूपधरा ।
कामरूपस्थिता विद्या कामरूपनिवासिनी ॥ १२४॥
पीठगा पीठसम्पूज्या पीठस्था पीठवासिनी ।
स्वर्णपीठासना पीठा सर्वपीठप्रपूजिता ॥ १२५॥
राजराजेश्वरी माला राजराजधनाधिपा ।
कुबेरगृहसम्पच्च यज्ञगन्धर्वसेविता ॥ १२६॥
विद्याधरगणाधीशा विद्याधरप्रपूजिता ।
यज्ञविद्या देवविद्या दैत्यविद्या विदेहिका ॥ १२७॥
शुक्रमाता शुक्रसेव्या शुक्रहस्तगता तथा ।
सञ्जीवनामृता विद्या कचगा कचसेविता ॥ १२८॥
देवयानी च शर्मिष्ठा शर्मदा शर्मभाविनी ।
सुरा सर्पिस्तथा माध्वी मदविह्वललोचना ॥ १२९॥
सर्वभक्ष्या सर्वगम्या सर्वस्वर्गप्रदायिनी ।
छन्दोमाता पिङ्गलाक्षी सूत्रपिङ्गलदीपिका ॥ १३०॥
वृत्ता वृत्तप्रिया मन्दा पापानां शतमर्दिनी ।
जगती पृथ्वी आर्या अनुष्टुप् त्रिष्टुबुष्णिका ॥ १३१॥
स्रग्धरा स्रग्धरा चैव माल्या माल्यप्रिया सुधीः ।
निर्ममा निरहङ्कारा निर्मोहा मोहवर्जिता ॥ १३२॥
मोहनाशकरा कार्या सर्वकार्यकरी मता ।
मोहिनी मोहवलया महावलयसुन्दरी ॥ १३३॥
सुमेरुशिखरावासा सुमेरुगृहपूजिता ।
सुमेरुमालिनी सुन्दा सुमुखी सुमुखप्रिया ॥ १३४॥
वैनायिका विघ्नहरी दुष्टविघ्नकरीश्वरी ।
मुक्ताम्बरा मुक्तकेशी मत्तमातङ्गगामिनी ॥ १३५॥
ज्वालाकरालवदना ज्वरनाम्नी जलोदरी ।
जलपूरितसर्वाङ्गी जलेश्वरप्रपूजिता ॥ १३६॥
जलेश्वरजनिर्जाया जालपा जालशोभिता ।
वृन्दा वृन्दाधिपा वृन्दसेविका वृन्दवृक्षिका ॥ १३७॥
त्वचा त्वचाविहीना च पल्वला पल्वले स्थिता ।
मीना मीनसहाया च मीनध्वजविमर्दिनी ॥ १३८॥
वडिशा वडिशाकारा धीवरा धीवरात्मजा ।
पारिजातप्रसूनाभा पारिजातप्रपूरिता ॥ १३९॥
पारिजाततटापारा कामधेनुर्विहङ्गमा ।
भेरुण्डा गरुडा गौडी गुडनैवेद्यवासिनी ॥ १४०॥
जातमात्रहरा जाता जातगम्या सुजातिका ।
कालिन्दी कालतनया कला षोडशिका तथा ॥ १४१॥
दशमी विजया नाम राज्ञां वै जगदायिनी ।
युद्धश्रीर्विजया नाम युद्धाङ्गणनिवासिनी ॥ १४२॥
मांसरक्ताशना चण्डा प्रचण्डा शिववल्लभा ।
शिवदा मथुरा वन्द्या काञ्ची द्वारावती तथा ॥ १४३॥
सरित्पतिप्रिया शुद्धा गङ्गासागरसङ्गमा ।
प्रद्युम्नपूजिता चुञ्चुचन्द्रिका चण्डसुन्दरी ॥ १४४॥
चम्पा चम्पकपुष्पाग्रा चम्पकाभा सुचैलिका ।
चञ्चत्तरङ्गा सर्वाद्या सर्वब्राह्मणपूजिता ॥ १४५॥
ब्राह्मणी ब्राह्मणाकारा ब्राह्मणैःशुभसंवृता ।
यज्ञोपवीतिनी विप्रा कुमारी वृहदानना ॥ १४६॥
बृहस्पतिप्रपूज्या च गुरुगीर्गुरुतत्परा ।
गुरुप्रीतिर्गुरोर्विद्या गुरुपूजनतत्परा ॥ १४७॥
गुर्विणी गुरुगम्या च गयासुरविनाशिनी ।
पञ्चक्रोशी पञ्चहीना पञ्चमी पञ्चसुन्दरी ॥ १४८॥
पञ्चेषुः पञ्चनिलया पञ्चास्या पञ्चमात्मिका ।
पञ्चपाण्डवमाता च कुन्ती कुन्तधराकरा ॥ १४९॥
तथा कुन्तलशोभाढ्या प्रमथा प्रमथा तथा ।
स्वतन्त्रकीर्तिः कार्यघ्न्नी द्वितीया कर्मसंस्थिता ॥ १५०॥
तृतीया करणे गम्या सम्प्रदाने चतुर्थिका ।
अपादाने पञ्चमी च तथा सम्बन्धषष्ठिका ॥ १५१॥
सप्तम्यधिकरणाख्या विभक्तिवरदातुरा ।
प्रतिबन्धस्य जननी औषधी वैद्यजीवनी ॥ १५२॥
हरीतकी च शुण्ठी च कणा हंसपदी तथा ।
हुंसेनी हुंकृतिर्हुंवा गौरार्या वृषभात्मिका ॥ १५३॥
गोस्तनी निम्नगा निम्बा नारदादिभिरर्चिता ।
रेणुका रेणुतनया रजोनाशनतत्परा ॥ १५४॥
पापराशिहरा मन्त्री तथा नीरजशोभना ।
जया रिक्ता सुषेणा च केदारपथगामिनी ॥ १५५॥
जलयन्त्रामरी कन्दा कन्दमूलफलाशिनी ।
पितृमाता पितृपूज्या पितृणां स्वर्गदायिनी ॥ १५६॥
भगीरथकृपा सिन्धुर्भवानी भवनाशिनी ।
सागरस्वर्गदा चैव सर्वसंसारगामिनी ॥ १५७॥

ईश्वर उवाच -
नाम्नां सहस्रमाख्यातं गङ्गायाः सर्वकामदम् ।
यस्तु वै पठते नित्यं मुक्तिभागी भवेन्नरः ॥ १५८॥
पुत्रार्थी लभते पुत्रं भगीरथसमं द्रुतम् ।
विद्यार्थी लभते विद्यां वाचस्पतिसमो भवेत् ॥ १५९॥
श्राद्धे शृणोति यो भक्त्या पठते वै समाहितः ।
दुर्गता अपि पितरो मुक्तिं गच्छन्त्यनामयाः ॥ १६०॥
तथा दशहरायां हि गङ्गामध्ये स्थितः पुमान् ।
पठते प्रत्यहं देवि तस्य मुक्तिर्न संशयः ॥ १६१॥

इति श्री स्कन्दपुराणान्तर्गत केदारखण्डतो भगीरथोपाख्याने गङ्गावतरणे द्वितीयोऽध्यायः ॥ २