पुरुषसूक्त सहित श्रीसूक्त पूजा विधान

॥ पुरुषसूक्त सहित श्रीसूक्त पूजा ॥ ध्यानम् ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः ध्यायामि । १. आवाहनम् [पु] ओं सहस्रशीर्षा पुरुषः । सहस्राक्षः सहस्रपात् । स भूमिं विश्वतो वृत्वा । अत्यतिष्ठद्दशाङ्गुलम् । [श्री] ओं हिरण्यवर्णां हरिणीं सुवर्णरजतस्रजाम् । चन्द्रां हिरण्मयीं लक्ष्मीं जातवेदो म आवह ॥ ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः आवाहयामि । २. आसनम् [पु] पुरुष एवेदग्ं सर्वम् । यद्भूतं यच्च भव्यम् । उतामृतत्वस्येशानः । यदन्नेनातिरोहति । [श्री] तां म आवह जातवेदो लक्ष्मीमनपगामिनीम् । यस्यां हिरण्यं विन्देयं गामश्वं पुरुषानहम् ॥ ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः नवरत्नखचित सुवर्ण सिंहासनं समर्पयामि । ३. पाद्यम् [पु] एतावानस्य महिमा । अतो ज्यायाग्श्च पूरुषः । पादोऽस्य विश्वा भूतानि । त्रिपादस्यामृतं दिवि । [श्री] अश्वपूर्वां रथमध्यां हस्तिनादप्रबोधिनीम् । श्रियं देवीमुपह्वये श्रीर्मादेवीर्जुषताम् ॥ ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः पादयोः पाद्यं समर्पयामि । ४. अर्घ्यम् [पु] त्रिपादूर्ध्व उदैत्पुरुषः । पादोऽस्येहाऽऽभवात्पुन: । ततो विष्वङ्व्यक्रामत् । साशनानशने अभि । [श्री] कां सोस्मितां हिरण्यप्राकारामार्द्रां ज्वलन्तीं तृप्तां तर्पयन्तीम् । पद्मे स्थितां पद्मवर्णां तामिहोपह्वये श्रियम् ॥ ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः हस्तयोः अर्घ्यं समर्पयामि । ५. आचमनीयम् [पु] तस्माद्विराडजायत । विराजो अधि पूरुषः । स जातो अत्यरिच्यत । पश्चाद्भूमिमथो पुरः । [श्री] चन्द्रां प्रभासां यशसा ज्वलन्तीं श्रियं लोके देवजुष्टामुदाराम् । तां पद्मिनीमीं शरणमहं प्रपद्येऽलक्ष्मीर्मे नश्यतां त्वां वृणे ॥ ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः मुखे आचमनीयं समर्पयामि । ६. पञ्चामृत स्नानम् आप्यायस्व समेतु ते विश्वतस्सोम वृष्णियम् । भवा वाजस्य सङ्गथे ॥ ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः क्षीरेण स्नपयामि । दधिक्राव्णोअकारिषं जिष्णोरश्वस्य वाजिन: । सुरभि नो मुखा करत्प्राण आयूग्म्षि तारिषत् ॥ ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः दध्ना स्नपयामि । शुक्रमसि ज्योतिरसि तेजोसि देवोवस्सवितोत्पुनातु अच्छिद्रेण पवित्रेण वसोस्सूर्यस्य रश्मिभि: । ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः आज्येन स्नपयामि । मधुवाता ऋतायते मधुक्षरन्ति सिन्धवः । माध्वीर्नः सन्त्वौषधीः । मधुनक्तमुतोषसि मधुमत् पार्थिवग्ंरज: । मधुद्यौरस्तु नः पिता । मधुमान्नो वनस्पतिर्मधुमाग्‌ं अस्तु सूर्य: । माध्वीर्गावो भवन्तु नः । ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः मधुना स्नपयामि । स्वादुः पवस्व दिव्याय जन्मने । स्वादुरिन्द्राय सुहवीतु नाम्ने । स्वादुर्मित्राय वरुणाय वायवे । बृहस्पतये मधुमां अदाभ्यः । ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः शर्करेण स्नपयामि । याः फलिनीर्या अफला अपुष्पायाश्च पुष्पिणी: । बृहस्पति प्रसूतास्तानो मुन्चन्त्वग्ं हसः ॥ ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः फलोदकेन स्नपयामि । ७. स्नानम् [पु] यत्पुरुषेण हविषा । देवा यज्ञमतन्वत । वसन्तो अस्यासीदाज्यम् । ग्रीष्म इध्मश्शरद्धविः । [श्री] आदित्यवर्णे तपसोऽधिजातो वनस्पतिस्तव वृक्षोऽथ बिल्वः । तस्य फलानि तपसा नुदन्तु मायान्तरायाश्च बाह्या अलक्ष्मीः ॥ आपो हिष्ठा मयोभुवस्ता न ऊर्जे दधातन । महेरणाय चक्षसे । यो व: शिवतमो रसस्तस्य भाजयते ह न: । उशतीरिव मातरः । तस्मा अरङ्गमामवो यस्य क्षयाय जिन्वथ । आपो जनयथा च नः । ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः शुद्धोदक स्नानं समर्पयामि । स्नानानन्तरं शुद्ध आचमनीयं समर्पयामि । ८. वस्त्रम् [पु] सप्तास्यासन्परिधय: । त्रिः सप्त समिध: कृताः । देवा यद्यज्ञं तन्वानाः । अबध्नन्पुरुषं पशुम् । [श्री] उपैतु मां देवसखः कीर्तिश्च मणिना सह । प्रादुर्भूतोऽस्मि राष्ट्रेऽस्मिन् कीर्तिमृद्धिं ददातु मे ॥ ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः वस्त्रयुग्मं समर्पयामि । ९. यज्ञोपवीतम् [पु] तं यज्ञं बर्हिषि प्रौक्षन् । पुरुषं जातमग्रतः । तेन देवा अयजन्त । साध्या ऋषयश्च ये । [श्री] क्षुत्पिपासामलां ज्येष्ठामलक्ष्मीं नाशयाम्यहम् । अभूतिमसमृद्धिं च सर्वां निर्णुद मे गृहात् ॥ ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः यज्ञोपवीतं समर्पयामि । १०. गन्धम् [पु] तस्माद्यज्ञात्सर्वहुत: । सम्भृतं पृषदाज्यम् । पशूग्‌स्ताग्‌श्चक्रे वायव्यान् । आरण्यान्ग्राम्याश्च ये । [श्री] गन्धद्वारां दुराधर्षां नित्यपुष्टां करीषिणीम् । ईश्वरीग्ं सर्वभूतानां तामिहोपह्वये श्रियम् ॥ ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः दिव्य श्री चन्दनं समर्पयामि । ११. आभरणम् [पु] तस्माद्यज्ञात्सर्वहुत: । ऋच: सामानि जज्ञिरे । छन्दाग्ंसि जज्ञिरे तस्मात् । यजुस्तस्मादजायत । [श्री] मनस: काममाकूतिं वाचः सत्यमशीमहि । पशूनां रूपमन्नस्य मयि श्रीः श्रयतां यश: ॥ ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः सर्वाभरणानि समर्पयामि । १२. पुष्पाणि [पु] तस्मादश्वा अजायन्त । ये के चोभयादतः । गावो ह जज्ञिरे तस्मात् । तस्माज्जाता अजावय: । [श्री] कर्दमेन प्रजाभूता मयि सम्भव कर्दम । श्रियं वासय मे कुले मातरं पद्ममालिनीम् ॥ ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः नानाविध परिमल पत्र पुष्पाणि समर्पयामि । १३. धूपम् [पु] यत्पुरुषं व्यदधुः । कतिधा व्यकल्पयन् । मुखं किमस्य कौ बाहू । कावूरू पादावुच्येते । [श्री] आप: सृजन्तु स्निग्धानि चिक्लीत वस मे गृहे । नि च देवीं मातरं श्रियं वासय मे कुले ॥ ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः धूपं समर्पयामि । १४. दीपम् [पु] ब्राह्मणोऽस्य मुखमासीत् । बाहू राजन्य: कृतः । ऊरू तदस्य यद्वैश्य: । पद्भ्याग्ं शूद्रो अजायत । [श्री] आर्द्रां पुष्करिणीं पुष्टिं पिङ्गलां पद्ममालिनीम्। चन्द्रां हिरण्मयीं लक्ष्मीं जातवेदो म आवह ॥ ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः दीपं समर्पयामि । १५. नैवेद्यम् [पु] चन्द्रमा मनसो जातः । चक्षो: सूर्यो अजायत । मुखादिन्द्रश्चाग्निश्च । प्राणाद्वायुरजायत । [श्री] आर्द्रां य: करिणीं यष्टिं सुवर्णां हेममालिनीम् । सूर्यां हिरण्मयीं लक्ष्मीं जातवेदो म आवह ॥ ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः नैवेद्यं समर्पयामि । ॐ भूर्भुवस्सुव: । तत्सवितुर्वरेण्यम् । भर्गो देवस्य धीमहि । धियो योन: प्रचोदयात् ॥ सत्यं त्वा ऋतेन परिषिञ्चामि । (सायंकाले – ऋतं त्वा सत्येन परिषिञ्चामि) अमृतमस्तु । अमृतोपस्तरणमसि । ॐ प्राणाय स्वाहा । ओं अपानाय स्वाहा । ओं व्यानाय स्वाहा । ओं उदानाय स्वाहा । ओं समानाय स्वाहा । मध्ये मध्ये पानीयं समर्पयामि । अमृतापिधानमसि । उत्तरापोशनं समर्पयामि । हस्तौ प्रक्षालयामि । पादौ प्रक्षालयामि । शुद्धाचमनीयं समर्पयामि । १६. ताम्बूलम् [पु] नाभ्या आसीदन्तरिक्षम् । शीर्ष्णो द्यौः समवर्तत । पद्भ्यां भूमिर्दिश: श्रोत्रात् । तथा लोकाग्ं अकल्पयन् । [श्री] तां म आवह जातवेदो लक्ष्मीमनपगामिनीम् । यस्यां हिरण्यं प्रभूतं गावो दास्योऽश्वान्विन्देयं पुरुषानहम् ॥ ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः ताम्बूलं समर्पयामि । नीराजनम् [पु] वेदाहमेतं पुरुषं महान्तम् । आदित्यवर्णं तमसस्तु पारे । सर्वाणि रूपाणि विचित्य धीर: । नामानि कृत्वाऽभिवदन् यदास्ते । [श्री] यः शुचि: प्रयतो भूत्वा जुहुयादाज्य मन्वहम् । श्रिय: पञ्चदशर्चं च श्रीकाम: सततं जपेत् ॥ ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः कर्पूर नीराजनं समर्पयामि । नीराजनानन्तरं शुद्धाचमनीयं समर्पयामि । नमस्करोमि । मन्त्रपुष्पम् धाता पुरस्ताद्यमुदाजहार । शक्रः प्रविद्वान्प्रदिशश्चतस्रः । तमेवं विद्वानमृत इह भवति । नान्यः पन्था अयनाय विद्यते । ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः सुवर्ण दिव्य मन्त्रपुष्पं समर्पयामि । आत्मप्रदक्षिण नमस्कारम् यानिकानि च पापानि जन्मान्तरकृतानि च तानि तानि प्रणश्यन्ति प्रदक्षिण पदे पदे । पापोऽहं पापकर्माऽहं पापात्मा पापसम्भव । त्राहिमां कृपया तुभ्यं शरणागतवत्सले । अन्यथा शरणं नास्ति त्वमेव शरणं मम । तस्मात्कारुण्य भावेन रक्ष रक्ष जनार्दना रक्ष रक्ष सुरेश्वरी । ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः आत्मप्रदक्षिण नमस्कारान् समर्पयामि । साष्टाङ्ग नमस्कारम् उरसा शिरसा दृष्ट्या मनसा वचसा तथा । पद्भ्यां कराभ्यां कर्णाभ्यां प्रणामोष्टाङ्गमुच्यते ॥ ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः साष्टाङ्ग नमस्कारां समर्पयामि । सर्वोपचाराः ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः छत्रं आच्छादयामि । ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः चामरैर्वीजयामि । ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः नृत्यं दर्शयामि । ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः गीतं श्रावयामि । ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः आन्दोलिकान्नारोहयामि । ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः अश्वानारोहयामि । ॐ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः गजानारोहयामि । समस्त राजोपचारान् देवोपचारान् समर्पयामि । क्षमा प्रार्थना अपराध सहस्राणि क्रियन्तेऽहर्निशं मया । दासोऽयमिति मां मत्वा क्षमस्व परमेश्वर । आवाहनं न जानामि न जानामि विसर्जनम् । पूजाविधिं न जानामि क्षमस्व परमेश्वर । मन्त्रहीनं क्रियाहीनं भक्तिहीनं महेश्वर । यत्पूजितं मया देव परिपूर्णं तदस्तुते । समापन अनया पुरुषसूक्त सहित श्रीसूक्त विधान पूर्वक ध्यान आवाहनादि षोडशोपचार पूजया भगवान् सर्वात्मकः श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां सुप्रीता सुप्रसन्ना वरदा भवन्तु । तीर्थप्रसाद स्वीकरण अकालमृत्यहरणं सर्वव्याधिनिवारणम् । समस्तपापक्षयकरं श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां पादोदकं पावनं शुभम् ॥ श्री लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः प्रसादं शीरसा गृह्णामि । ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ।