संतसनकादिक भक्त मिळाले अनेक।
स्वानंदें गर्जती पाहूं आले कौतुक॥१॥
नवल होताहे आरती देवाधिदेवा।
स्वर्गीहुनी सुरवर पाहूं येती केशवा॥
नर नारी तटस्थ टक पडिलें नयना।
ओवाळीतां श्रीमुख धणी न पुरे मना॥२॥
एका जनार्दनीं मंगल आरत्या गाती।
मंगल कौतुकें गाती।
मिळाले वैष्णव जयजयकारें गर्जती॥३॥
॥ इति संपूर्णंम् ॥
स्वानंदें गर्जती पाहूं आले कौतुक॥१॥
नवल होताहे आरती देवाधिदेवा।
स्वर्गीहुनी सुरवर पाहूं येती केशवा॥
नर नारी तटस्थ टक पडिलें नयना।
ओवाळीतां श्रीमुख धणी न पुरे मना॥२॥
एका जनार्दनीं मंगल आरत्या गाती।
मंगल कौतुकें गाती।
मिळाले वैष्णव जयजयकारें गर्जती॥३॥
॥ इति संपूर्णंम् ॥
Santasanakadik bhakt milale anek,
Svananden garjati pahun aale kautuk. ||1||
Naval hotahe aarti devaadhideva,
Svargihuni suravar pahun yeti keshava. ||
Nar naari tatasth tak padilen nayana,
Ovalitan shrimukh dhani na pure mana. ||2||
Eka janardanin mangal aartya gaati,
Mangal kautuken gaati,
Milale vaishnav jayajayakaren garjati. ||3||
॥ Iti Sampurnam ॥
Svananden garjati pahun aale kautuk. ||1||
Naval hotahe aarti devaadhideva,
Svargihuni suravar pahun yeti keshava. ||
Nar naari tatasth tak padilen nayana,
Ovalitan shrimukh dhani na pure mana. ||2||
Eka janardanin mangal aartya gaati,
Mangal kautuken gaati,
Milale vaishnav jayajayakaren garjati. ||3||
॥ Iti Sampurnam ॥
आरतीचे महत्त्व
"संतसनकादिक भक्त मिळाले अनेक" ही आरती संत एकनाथ महाराजांनी रचलेली आहे. यात भगवान विष्णूंच्या दिव्य स्वरूपाचे आणि त्यांच्या भक्तांच्या आनंदाचे वर्णन केले आहे. ही आरती विशेषतः एकादशी आणि सत्यनारायण पूजेच्या वेळी गायली जाते.
आरतीचे मुख्य भाव
- भक्तांचा आनंद (Joy of Devotees): "संतसनकादिक भक्त मिळाले अनेक" - सनक, सनंदन इत्यादी ऋषी आणि भक्त भगवंताच्या दर्शनासाठी जमले आहेत आणि आनंदाने गर्जना करत आहेत.
- देवाधिदेव (God of Gods): "नवल होताहे आरती देवाधिदेवा" - भगवान विष्णू हे देवांचेही देव आहेत, ज्यांची आरती पाहून स्वर्गातील देवही आश्चर्यचकित होतात.
- वैष्णवांचा घोष (Chant of Vaishnavas): "मिळाले वैष्णव जयजयकारें गर्जती" - सर्व वैष्णव भक्त एकत्र येऊन भगवंताचा जयजयकार करत आहेत.
गायन विधी आणि प्रसंग
- प्रसंग (Occasion): ही आरती दर गुरुवारी, एकादशीला, आणि सत्यनारायण कथेच्या वेळी गायली जाते.
- विधी (Method): विष्णूंच्या मूर्तीसमोर किंवा फोटोसमोर धूप-दीप लावून, टाळ-मृदंगाच्या गजरात ही आरती म्हणावी.