ऐकोनी कृष्णकीर्ती मन तेथें वेधलें।
सगुणरूप माये माझ्या जीवीं बैसलें॥
तें मज आवडतें अनुमान न बोले।
पाहावया रूप याचें उतावीळ हो झालें॥१॥
यालागीं आरती हो कृष्णा पाही हो सखी।
आणिक नावडे हो दुजे तिहीं हो लोकीं॥
पाऊल कृष्णजीचें माझ्या जीवीं बैसलें।
सनकादिक पाहा महा आसक्त झाले॥
मुक्त जो शुकमुनी तेणें मनीं धरिलें।
तें मी केवीं सोडूं मज बहू रुचलें॥२॥
निर्गुण गोष्टि माये मज नावडे साचें।
सगुण बोल कांहीं केव्हां आठवी वाचें॥
पाया लागेन तूझ्या हेंचि आर्त मनींचें।
तेणें घडेल दास्य रमावल्लभाचें॥३॥
॥ इति संपूर्णंम् ॥
सगुणरूप माये माझ्या जीवीं बैसलें॥
तें मज आवडतें अनुमान न बोले।
पाहावया रूप याचें उतावीळ हो झालें॥१॥
यालागीं आरती हो कृष्णा पाही हो सखी।
आणिक नावडे हो दुजे तिहीं हो लोकीं॥
पाऊल कृष्णजीचें माझ्या जीवीं बैसलें।
सनकादिक पाहा महा आसक्त झाले॥
मुक्त जो शुकमुनी तेणें मनीं धरिलें।
तें मी केवीं सोडूं मज बहू रुचलें॥२॥
निर्गुण गोष्टि माये मज नावडे साचें।
सगुण बोल कांहीं केव्हां आठवी वाचें॥
पाया लागेन तूझ्या हेंचि आर्त मनींचें।
तेणें घडेल दास्य रमावल्लभाचें॥३॥
॥ इति संपूर्णंम् ॥
Aikoni Krishnakirti man tethen vedhalen,
Sagunroop maye majhya jivin baisalen. ||
Ten maj aavadaten anuman na bole,
Pahavaya roop yachen utavil ho jhalen. ||1||
Yalagi aarti ho Krishna pahi ho sakhi,
Aanik navade ho duje tihin ho lokin. ||
Paul Krishnajichen majhya jivin baisalen,
Sanakadik paha maha aasakt jhale. ||
Mukt jo shukamuni tenen manin dharilen,
Ten mi kevin sodun maj bahu ruchalen. ||2||
Nirgun goshti maye maj navade saachen,
Sagun bol kanhin kevhan aathavi vachen. ||
Paya lagen tujhya henchi aart maninchen,
Tenen ghadel dasya ramavallabhachen. ||3||
॥ Iti Sampurnam ॥
Sagunroop maye majhya jivin baisalen. ||
Ten maj aavadaten anuman na bole,
Pahavaya roop yachen utavil ho jhalen. ||1||
Yalagi aarti ho Krishna pahi ho sakhi,
Aanik navade ho duje tihin ho lokin. ||
Paul Krishnajichen majhya jivin baisalen,
Sanakadik paha maha aasakt jhale. ||
Mukt jo shukamuni tenen manin dharilen,
Ten mi kevin sodun maj bahu ruchalen. ||2||
Nirgun goshti maye maj navade saachen,
Sagun bol kanhin kevhan aathavi vachen. ||
Paya lagen tujhya henchi aart maninchen,
Tenen ghadel dasya ramavallabhachen. ||3||
॥ Iti Sampurnam ॥
या आरतीचे विशेष महत्त्व
"ऐकोनी कृष्णकीर्ती" ही आरती भक्ताच्या मनातील श्रीकृष्णाबद्दलची ओढ आणि प्रेम व्यक्त करते. जेव्हा भक्त कृष्णाच्या लीला आणि कीर्ती ऐकतो, तेव्हा त्याचे मन पूर्णपणे कृष्णाकडे आकर्षित होते ("मन तेथें वेधलें"). ही आरती सगुण भक्तीचा (मूर्ती पूजा आणि रूप भक्ती) महिमा सांगते.
आरतीचे मुख्य भावार्थ
- सगुण भक्तीचा स्वीकार (Embracing Saguna Bhakti): "निर्गुण गोष्टि माये मज नावडे साचें" - भक्त म्हणतो की मला निर्गुण (निराकार) ईश्वराच्या गोष्टींमध्ये रस नाही. मला फक्त तुझे सगुण, सुंदर रूपच आवडते आणि तेच माझ्या मनात भरले आहे.
- अतूट प्रेम (Unwavering Love): "पाऊल कृष्णजीचें माझ्या जीवीं बैसलें" - कृष्णाचे चरण माझ्या हृदयात कायमचे वसले आहेत. सनकादिक मुनी आणि शुकमुनींसारखे महान ऋषी सुद्धा या रूपावर आसक्त झाले आहेत.
- दास्य भक्ती (Servitude): "तेणें घडेल दास्य रमावल्लभाचें" - तुझ्या चरणांची सेवा केल्यानेच मला रमावल्लभाची (लक्ष्मीपती विष्णू/कृष्ण) खरी सेवा घडेल.
पठणाची पद्धत आणि प्रसंग
- प्रसंग (Occasion): ही आरती गोकुळाष्टमी (जन्माष्टमी), एकादशी आणि वारकरी संप्रदायातील भजनांमध्ये गायली जाते.
- पद्धत (Method): ही आरती अत्यंत भावपूर्ण स्वरात, टाळ आणि मृदंगाच्या साथीने गायली जाते.
