जय देवी जय देवी जय भगवद्गीते।
आरती ओवाळू तुज वेदमाते॥
सुखकरणी दुखहरणी जननी वेदांची।
अगाध महिमा तुझा नेणे विरंची॥
ते तूं ब्रह्मी होतिस लीन ठायींची।
अर्जुनाचें भावें प्रकट मुखींची॥१॥
सात शतें श्लोक व्यासोक्तीसार।
अष्टादश अध्याय इतुका विस्तार॥
अर्ध पाद करितां उच्चार।
स्मरणमात्रं त्यांच्या निरसे संसार॥२॥
काय तुझा पार नेणें मी दीन।
अनन्यभावें तुजला आलों मी शरण॥
सनाथ करीं माये कृपा करून।
बापरखुमादेवीवरदासमान॥३॥
॥ इति संपूर्णंम् ॥
आरती ओवाळू तुज वेदमाते॥
सुखकरणी दुखहरणी जननी वेदांची।
अगाध महिमा तुझा नेणे विरंची॥
ते तूं ब्रह्मी होतिस लीन ठायींची।
अर्जुनाचें भावें प्रकट मुखींची॥१॥
सात शतें श्लोक व्यासोक्तीसार।
अष्टादश अध्याय इतुका विस्तार॥
अर्ध पाद करितां उच्चार।
स्मरणमात्रं त्यांच्या निरसे संसार॥२॥
काय तुझा पार नेणें मी दीन।
अनन्यभावें तुजला आलों मी शरण॥
सनाथ करीं माये कृपा करून।
बापरखुमादेवीवरदासमान॥३॥
॥ इति संपूर्णंम् ॥
Jai Devi Jai Devi Jai Bhagavadgite,
Aarti ovalun tuj vedamate. ||
Sukhakarani dukhaharani janani vedanchi,
Agadh mahima tujha nene viranchi. ||
Te tun brahmi hotis leen thayinchi,
Arjunachen bhaven prakat mukhinchin. ||1||
Saat shaten shlok vyasoktisaar,
Ashtadash adhyay ituka vistaar. ||
Ardh paad karitan uchchar,
Smaranmatram tyanchya nirase sansar. ||2||
Kay tujha paar nenen mi deen,
Ananyabhaven tujala aalon mi sharan. ||
Sanath karin maye kripa karun,
Baparakhumadevivaradasaman. ||3||
॥ Iti Sampurnam ॥
Aarti ovalun tuj vedamate. ||
Sukhakarani dukhaharani janani vedanchi,
Agadh mahima tujha nene viranchi. ||
Te tun brahmi hotis leen thayinchi,
Arjunachen bhaven prakat mukhinchin. ||1||
Saat shaten shlok vyasoktisaar,
Ashtadash adhyay ituka vistaar. ||
Ardh paad karitan uchchar,
Smaranmatram tyanchya nirase sansar. ||2||
Kay tujha paar nenen mi deen,
Ananyabhaven tujala aalon mi sharan. ||
Sanath karin maye kripa karun,
Baparakhumadevivaradasaman. ||3||
॥ Iti Sampurnam ॥
या आरतीचे विशेष महत्त्व
"जय देवी जय देवी जय भगवद्गीते" ही आरती श्रीमद्भगवद्गीतेची स्तुती आहे. वारकरी संप्रदायात आणि महाराष्ट्रातील घराघरांत गीतेला 'आई' (वेदमाता) मानून तिची पूजा केली जाते. ही आरती गीतेच्या १८ अध्यायांचा आणि ७०० श्लोकांचा महिमा वर्णन करते.
आरतीचे मुख्य भावार्थ
- वेदांची जननी (Mother of Vedas): "सुखकरणी दुखहरणी जननी वेदांची" - गीता ही सर्व उपनिषदांचे सार आहे आणि वेदांची जननी मानली जाते. ती भक्तांचे दुःख हरण करून सुख प्रदान करते.
- मोक्षदायिनी (Liberator): "स्मरणमात्रं त्यांच्या निरसे संसार" - आरतीमध्ये असे म्हटले आहे की गीतेच्या केवळ स्मरणानेच संसाराचे बंधन तुटते आणि मोक्ष प्राप्त होतो.
- ईश्वरी वाणी (Divine Voice): "अर्जुनाचें भावें प्रकट मुखींची" - अर्जुनाच्या भक्तीमुळे साक्षात भगवंताच्या मुखातून हे ज्ञान प्रकट झाले आहे.
पठणाची पद्धत आणि प्रसंग
- प्रसंग (Occasion): ही आरती विशेषतः गीता जयंती (मोक्षदा एकादशी) च्या दिवशी, तसेच दररोजच्या गीता पठणानंतर (पारायण) गायली जाते.
- पद्धत (Method): गीतेच्या अध्यायाचे वाचन पूर्ण झाल्यावर, ग्रंथाला नमस्कार करून ही आरती प्रेमाने ओवाळली जाते.