श्री अनंताची आरती

श्री अनंताच्या आरतीचे महत्त्व

"जय श्रीअनंता लक्ष्मीकांता" ही भगवान विष्णूंच्या 'अनंत' स्वरूपाची अत्यंत पवित्र आरती आहे. ही आरती प्रामुख्याने अनंत चतुर्दशी (Anant Chaturdashi) च्या दिवशी गायली जाते. भाद्रपद महिन्यातील शुक्ल पक्षाच्या चतुर्दशीला 'अनंत व्रत' केले जाते, ज्यामध्ये भगवान विष्णूंची पूजा केली जाते आणि हातावर 14 गाठी असलेला रेशमी धागा (अनंत) बांधला जातो. ही आरती भक्तांच्या जीवनातील संकटांचा नाश करून त्यांना सुख आणि समृद्धी प्रदान करते.

आरतीचा भावार्थ आणि फायदे

या आरतीमध्ये भगवान अनंताच्या कृपेचे सुंदर वर्णन केले आहे:

• संकट नाशक (Destroyer of Crisis): "भक्तां संकट पडतां धावे अनंत कनवाळू" - याचा अर्थ असा की जेव्हा भक्तांवर संकट येते, तेव्हा दयाळू अनंत धावून येतात आणि त्यांचे रक्षण करतात.
• संतती आणि संपत्ती (Progeny and Wealth): "अनंत सन्तुष्टोनि देती संतति संपत्ती" - अनंत व्रताचे पालन केल्याने आणि ही आरती गायल्याने भक्तांना संतती (मुले) आणि संपत्ती (धन) प्राप्त होते.
• पौराणिक संदर्भ (Mythological Reference): आरतीमध्ये उल्लेख आहे की पांडवांनी आणि रामाने हे व्रत केले होते, ज्यामुळे त्यांचे वनवासातील क्लेश दूर झाले आणि त्यांना त्यांचे राज्य परत मिळाले. हे व्रताचे सामर्थ्य दर्शवते.
• षोडशोपचार पूजा (Shodashopachara Puja): आरतीमध्ये "षोडशपूजा करूनी ब्राह्मण संतर्पण करिती" असे म्हटले आहे, जे पूजेच्या विधीचे महत्त्व सांगते.

पूजन विधी आणि वेळ

• ही आरती अनंत चतुर्दशी च्या दिवशी सकाळी किंवा संध्याकाळी पूजेच्या वेळी गायली जाते.
• पूजेमध्ये 14 गाठी असलेला लाल रेशमी धागा (अनंत) दुधात बुडवून देवासमोर ठेवला जातो आणि त्याची पूजा केली जाते.
• नैवेद्य म्हणून गोड पुऱ्या (घारगे) किंवा काकडीचा वापर केला जातो.
• हे व्रत सलग 14 वर्षे केल्यास जीवनातील सर्व इच्छा पूर्ण होतात अशी श्रद्धा आहे.